Sự khác biệt giữa Whisky và Whiskey là gì?
Một trong những điều gây bối rối nhất về thế giới đồ uống có cồn – một chủ đề vốn dĩ đã có quá nhiều điều phức tạp – chính là cách viết tên gọi của loại rượu này. Một số người viết là whisky, trong khi những người khác lại viết là whiskey. Thậm chí có một nhóm nhỏ khăng khăng viết là "whiski" (nhưng bạn có thể bỏ qua nhóm này).
Đối với những người yêu thích rượu whisky chính hãng, cuộc tranh luận giữa "Whisky vs Whiskey" luôn là chủ đề thú vị. Cần làm rõ ngay từ đầu, cả hai từ này đều có cách phát âm y hệt nhau. Vì vậy, vấn đề này sẽ không bao giờ làm khó bạn khi gọi một ly whisky (hay whiskey) tại quán bar.
Hãy cùng Tiệm Rượu Cái Thùng Gỗ đi sâu vào các quy tắc sử dụng hiện đại và tìm hiểu nguồn gốc lịch sử của sự phân chia này.
Sự khác biệt giữa Whisky và Whiskey là gì?
Phe "Whiskey" (Có chữ 'e')
Cách viết này phổ biến nhất ở Ireland và Mỹ. Vì vậy, khi nhắc đến American whiskey hoặc Irish whiskey, hầu hết mọi người sẽ sử dụng từ "whiskey". Đây cũng là cách chúng tôi thường dùng khi phân loại các dòng rượu mạnh nhập khẩu từ hai quốc gia này.
Tuy nhiên, để mọi thứ thêm phần phức tạp, vẫn có những nhà sản xuất tại hai quốc gia này thích loại bỏ chữ 'e' trong tên sản phẩm của họ. Ví dụ như Waterford ở Ireland hay Maker’s Mark, George Dickel, Old Forester và Balcones ở Mỹ. Lý do có thể là họ muốn tạo sự khác biệt so với thị trường chung trong nước, hoặc đơn giản là do truyền thống gia đình họ luôn viết như vậy.
Phe "Whisky" (Không có chữ 'e')
Hầu hết phần còn lại của thế giới đều nằm chắc chắn trong phe "Whisky". Các quốc gia tiêu biểu bao gồm:
- Scotland (Quê hương của Scotch whisky).
- Nhật Bản (Nổi tiếng với Rượu whisky Nhật Bản - ngoại trừ hãng Fuji Gotemba dùng cách viết whiskey).
- Canada (Nổi tiếng với Canadian whisky).
- Và các quốc gia sản xuất rượu "thế giới mới" khác.
Đối với các nhà sản xuất Scotch whisky và Canadian whisky, việc viết tên sản phẩm không có chữ 'e' thậm chí là quy định bắt buộc về mặt pháp lý.
Lịch sử của cuộc chiến Whisky vs Whiskey
Trong quá khứ, mọi thứ thậm chí còn kém rõ ràng hơn hiện tại. Bạn có thể tìm thấy các quảng cáo và chai Scotch whisky cổ có chữ 'e', và ngược lại, các tài liệu cũ của Ireland và Mỹ lại viết theo kiểu Scotland.
Ủy ban Hoàng gia về Whiskey năm 1908 (Royal Commission on Whiskey) nổi tiếng đã đứng về phía các nhà sản xuất blended whisky (rượu pha trộn) chống lại những người cho rằng chỉ có malt whisky (rượu mạch nha) mới là Scotch whisky đích thực. Đáng chú ý, văn bản này lại dùng từ "whiskey". Cho đến gần đây, cách viết của nhiều từ ngữ vẫn chưa ổn định và dùng cách nào cũng được chấp nhận.
Người Ireland bắt đầu chuyển sang sử dụng chủ yếu là "whiskey" vào thế kỷ 19, có lẽ để phân biệt sản phẩm của họ với các đối thủ ở bên kia biển Ireland (Scotland), mặc dù không phải ai cũng làm theo. Gần đây, bộ phim Banshees of Inisherin gây tranh cãi khi có biển hiệu "Irish whisky" trong quán bar. Nhiều người tưởng đó là lỗi của nhà sản xuất phim, nhưng thực tế cả hai cách viết đều được dùng song song cho đến thời gian gần đây. Vào những năm 1960, bạn có thể mua rượu Paddy Irish Whisky (không có 'e'), dù ngày nay nó đã được thêm 'e'. Hiện tại, không có ràng buộc pháp lý nào về cách viết này ở Ireland.
Trong khi đó tại Mỹ, không ai chắc chắn tại sao họ lại chọn con đường có chữ 'e'. Có thể là do ảnh hưởng văn hóa lớn từ làn sóng nhập cư của người Ireland. Tuy nhiên, thật kỳ lạ là các tài liệu hiện hành từ Cục Rượu, Thuốc lá và Vũ khí (ATF) quản lý ngành công nghiệp này lại sử dụng cách viết "whisky". Ngược lại, người Canada đi theo phong cách Scotland, có lẽ cũng do dân số nhập cư gốc Scotland đông đảo.
Kết luận: Hãy gọi theo cách bạn muốn!
Dù bạn viết thế nào, nó vẫn được phát âm là whisky hoặc whiskey. Điều này hoàn toàn ổn đối với người thưởng thức, nhưng cực kỳ phiền toái cho các nhà văn hoặc người làm nội dung về kiến thức rượu pha chế, khi họ phải liên tục thay đổi cách viết tùy thuộc vào quốc gia đang được nhắc đến.
David Wondrich, nhà sử học và nhà văn về đồ uống nổi tiếng, đã nhận xét:
“Toàn bộ câu chuyện về chữ 'e' chỉ là một chuyện hoang đường của thế kỷ 20; một cái bẫy vô nghĩa. Khi biên soạn cuốn Oxford Companion to Spirits and Cocktails, chúng tôi quyết định chỉ chọn một cách viết và dùng xuyên suốt. (Chúng tôi đã chọn 'whisky').”
Vì vậy, lần tới nếu ai đó bắt bẻ bạn vì dùng "whiskey" thay vì "whisky" hoặc ngược lại khi nói về các dòng Rượu Whisky ngoại chính hãng, hãy trích dẫn lời của David Wondrich nhé.